Windows Açılış Sorunlarının Çözümü
1. Arızalı açılış sektörünün onarılması ;
Eğer bilgisayarınız "Verifying DMI Pool Data" mesajını görüntülerken
kilitleniyorsa, sabit diskin açılış sektörü ile ilgili bir sorunu var demektir.
ilk olarak sabit diskin kendisi ile ilgili bir sorun olup olmadığını kontrol
edin. Eğer donanımsal açıdan her şey yolundaysa hata kaynağı olarak geriye sadece
sabit diskin açılış sektörü kalıyor.
Sabit diskin ilk sektörü, var olan tüm Wİndovvs disk bölümleri hakkında bilgilerin tutulduğu bir tabloyu barındırıyor. "Master Boot Record" olarak adlandırılan bu tablo olmadan bilgisayarınız VVİndovvs bölümlerini tanıyamaz. Durum buysa, XP kurulum CD'sini kullanarak sisteminizi açın ve kurtarma konsolunu çalıştırın. Ardından fixmbr komutunu çalıştırın. Bunun sonucunda Windows, hayati öneme sahip Master Boot Record'u tamir eder. Windovvs, artık sorunsuz bir şekilde açılacaktır.
Eğer sorunu çözemiyorsanız kurtarma konsolunu tekrar çalıştırın. Windows "C:" disk bölümünde kurduysa, bu sefer fixboot c: komutunu çalıştırın. Bu sayede, sadece Windows'un başlangıç dosyalarının bulunduğu açılış sektörünü yenileyebilirsiniz.
İpucu: Bazı OEM sürümlerinde kurtarma konsolu devre dışı bırakılmış olabiliyor. Bu durumda bir arkadaşınızın bilgisayarınızda oluşturabileceğiniz bir açılış disketinden faydalanabilirsiniz. Şimdi komut satım açın ve aşağıdaki Donanım sorunlarına hızlı çözümler format-a:-/u komutunu çalıştırın.
Ardından Windows CD'sindeki "Ntdetect.com" ve "NTldr. exe" dosyalarını diskete kopyalayın. Bunun için kullanabileceğiniz çalışır durumdaki bir Boot.ini ( www.nu2.nu/bootdisk/ntboot ) bulabilirsiniz. Bu dosyayı da diskete kopyalayın.
Not: Tecrübeli kullanıcılar basit açılış disketlerinden tatmin olmazlar. İsterseniz Windows başlangıç dosyalarının haricinde veri kurtarma veya virüs temizleme araçlarının da bulunduğu bir açılış CD'si hazırlayabilirsiniz. Bu CD'nin nasıl olabileceği konusundaki en önemli örnek ise Ultimate Boot Disk (www.startdisk.com) aracı.
2. Başlangıç dosyalarının kurtarılması
XP'nin başlaması için "ntldr.exe",
ntde-tect.com" ve "boot.ini" dosyaları şart. Eğer bu dosyalardan
biri zarar gördüyse veya silindiyse açılış sırasında Hatalı dosya "boot.ini"
veya NTLDR dosyası yok veya arızalı gibi hata mesajları ile karşılaşabilirsiniz.
Söz konusu arızalı dosyaları I Windows CD'si yardımıyla rahatlıkla tamir edebilirsiniz.
"Boot.ini" açılış dosyasını geri yüklemek için kurtarma konsolunu açın ve aşağıdaki bootcfg /rebuild komutunu girin. Bunun sonucunda dosya yenilenecek. Bu sırada, bulunan her Windows partisyonunun "boot.ini" dosyasına eklenmesini isteyip istemediğinizi soran bir mesaj ekrana gelecek. Maalesef diğer dosyaların tamir edilmesi mümkün değil. Bunun yerine, yazılımı Windows CD'sinden XP disk bölümünün kök dizinine kopyalamanız yeterli, örneğin, "ntldr.exe" yükleme programını "D:" isimli CD sürücüsünden "C:" bölümüne kopyalamak için kurtarma konsoluna copy d:i386ntldr c: komutunu girmelisiniz. Aynı şekilde "ntdetect.com" dosyasını da kopyalayabilirsiniz. Artık Windows'u yeniden başlatabilirsiniz.
3. Açılış kayıtlarının değerlendirilmesi
Windows daha açılış ekranında kilitleniyorsa, sürücülerden kaynaklanan bir sorunla
karşı karşıyasınız demektir. Sorunun bir Windows sistem sürücüsünden mi yoksa
yabancı bir donanım üreticisinden mi kaynaklandığını, sistem yükleme sırasında
kullanışlı bir işlem kaydının oluşturulduğu Windows güvenli kip açılışı ile
öğrenebilirsiniz.
Sadece bir Windows disk bölümü olan sabit disklerde, sistem yüklenmeye başlamadan hemen önce [F8) tuşuna basın. Eğer birden çok işletim sistemi bölümüne sahipseniz, açılış menüsü ekrana gelene kadar bekleyin. Şimdi [F8] tuşuna basmalı ve istediğiniz bir disk bölümünü seçmelisiniz. Bunun sonucunda, üzerinde Windows için çeşitli açılış seçeneklerinin olduğu bir seçim menüsü ekrana gelecek. İşletim sisteminin güvenlik kipte açılması sırasında ise Windows bölümünde "ntbtlog.txt" adında bir kayıt dosyası oluşturuluyor. Açılış sırasında yüklenen veya yüklenemeyen tüm sürücüler bu dosya içerisinde listeleniyor. XP, güvenli kipte sadece önemli sistem sürücülerini etkinleştirdiği için, yüklenmeyen sürücüler "ntbtlog.txt" içerisinde listelenmez. Aksi takdirde tüm bu dosyaları değiştirmelisiniz. Bunun için Windows CD'sini sürücüye yerleştirin ve Windows Dosya Denetleyicisi'ni çalıştırmak için sfc-/scannow komutunu çalıştırın. Arızalı sürücüyü artık Windows CD'sindeki orijinali ile değiştirebilirsiniz.
XP'nin çalışması için çok önemli olmayan sürücüler güvenli kipte göz ardı edilir. Bunu kontrol etmek için gelişmiş açılış menüsündeki önyükleme Günlüğünü Etkinleştir komutunu çalıştırın. Windows artık normal bir şekilde başlatılacak, ancak bu sırada açılıştaki işlemlerin kaydının tutulduğu "ntbtlog.txt" dosyası da oluşturulacak. Bunun sonucunda, masaüstü ekrana gelene kadar tüm sürücüler yüklenecektir. Bu dosya içerisindeki Sürücü yüklenirken sorun oluştu ifadeleri sorunun muhtemel kaynağına işaret eder. Windows gezginini kullanarak söz konusu klasörü etkinleştirin ve ".SYS" uzantısına sahip sürücü dosyasının özelliklerini açın. Burada üretici hakkında bir açıklama ya da sürücüyü kullanan cihaz hakkında bir bilgi bulabilirsiniz. Bu bileşenleri Aygıt Yöneticisi'nden devre dışı bırakın ve Windows'u yeniden başlatın. Eğer sistem sorunsuz bir şekilde yükleniyorsa, sorunun kaynağını tespit ettiniz demektir. İlk olarak sürücüyü güncellemeyi deneyin. Eğer bu da yardımcı olmazsa söz konusu bileşeni kaldırmalısınız.
Windows' un Stabilizasyonu
Eksik sistem dosyaları veya arızalı sürücüler Windows' un açılış sonrasında sebepsiz yere kilitlenmesine neden olabilir ayrıca aşırı ısınmış donanımlar veya virüsler de işletim sisteminin kararlılığını olumsuz yönde etkileyebilir aşağıdaki araçlar ve ip uçları yardımıyla XP' yi tekrar çalışır hale getirebilirsiniz.
1. Sistem dosyalarının değiştirilmesi
Eğer Windows belirli bir sistem dosyasını bulamazsa, bu
dosya çağrıldığında kilitlenir. Bu tür dosyalar rahatlıkla bir virüs saldırısı
sonucunda veya yanlışlıkla silinerek kaybolmuş olabilir. Tabii ki yeni kurduğunuz
bir program bunları, hatalı olan kendi dosyaları ile de değiştirmiş olabilir.
Söz konusu silinmiş veya değiştirilmiş sistem dosyalarını iki şekilde değiştirmeniz
mümkün. Eğer Windows açıldığından beri sorun çıkartıyorsa bilgisayarınızı doğrudan
VVindovvs CD'si ile başlatın ve kurulum menüsünden yeniden kurulumu seçin. Bunun
sonucunda XP, varolan Windows partisyonlarını arayacak ve ardından hasarlı partisyonun
tamir edilmesini önerecek. Bu işlemi başlatmak için [R] tuşuna basın.
Sadece CD'deki sistem dosyaları kopyalanacak ve kişisel ayarlarınıza hiç zarar
gelmeyecek. Alternatif olarak, Windows çalışır durumdayken sistem dosyası kontrolünü
kullanabilir ve komutu kullanarak eksik veya hasarlı verilerin değiştirilmesini
sağlayabilirsiniz. Bunun için Windows CD'sinin sürücüde takılı olması gerekiyor.
2. Sürücüler için yük testi
Eğer Windows, özellikle 3B oyunlar gibi yüksek işlem gücü
gerektiren uygulamalarda kilitleniyorsa, muhtemelen söz konusu sürücülerden
biri bu yükü kaldıramıyor demektir, özel olarak programlanmış sürücüleri test
etme amaçlı bir Windows aracı sayesinde, söz konusu zayıf halkayı ortaya çıkartabilirsiniz.
Bir sürücünün düşük sistem kaynakları ile, yani bilgisayarın aşırı yüklenmesi
durumunda nasıl tepki vereceğini ölçmek için Başlat / Çalıştır komutunu çalıştırın
ve Aç kutusuna verifier yazdıktan
sonra Tamam düğmesine tıklaarak XP'nin sahip olduğu Sürücü Doğrulama Yöneticisi'ni
çalıştırın. Şimdi özel Ayarlar Oluştur seçeneğini etkinleştirin ve ileri düğmesine
tıklayarak ulaşabileceğiniz penceredeki önceden tanımlanmış ayarları etkinleştir,
Standart ayarlar ve Düşük kaynak benzetimi seçeneklerini etkinleştirin. Eğer
belirli bir sürücüden şüpheleniyorsanız, takip eden penceredeki Sürücü adlarını
bir listeden seç seçeneğini etkinleştirin ve sınamak istediğiniz sürücüyü seçin.
Aksi takdirde imzasız sürücüleri otomatik seç seçeneğini kullanmalısınız. Çünkü XP için sertifika verilmiş olan sürücüler zaten Microsoft tarafından Verifier ile kontrol ediliyor ve hataya neden olmayacakları belirleniyor.
Son düğmesine tıklayarak sihirbazı kapatın ve sürücülerin kontrol
edilmesi için Windows'u yeniden başlatın. Eğer bu sürücülerden herhangi biri
yükleme testini geçemeyecek olursa şansınız varsa üzerinde sürücü isminin de
görüntülendiği bir mavi ekran ile karşı karşıya kalırsınız. Aksi takdirde, her
türlü mavi ekran açıklaması için Microsoft'un web sayfasında arama yapabilirsiniz.
Hatalı sürücüyü bulduktan sonra kaldırmalı ya da devre dışı bırakmalısınız.
! DİKKAT: Eğer Windows açılış sırasında hatalı bir sürücü tespit ederse bir
daha masaüstüne ulaşamazsınız. Bu durumda XP'yi güvenli kipte başlatın ve ardından
Sürücü Doğrulama Yöneticisi'ni bir kere daha çalıştırın ve Varolan ayarları
sil seçeneğini etkinleştirerek aracı devre dışı bırakın ve daha sonra sürücüyü
kaldırın.
3. Isınan doanımların tespiti
Bir fanın devre dışı kalması veya donanımın aşın
yüklenmesi, bileşenin ömrünü sadece kısaltmakla kalmaz, aynı zamanda devamlı
sistem çökmelerine de neden olur. Bu nedenle sabit diskin, anakartın ve işlemcinin
ısılarını düzenli olarak kontrol etmelisiniz.
Ekstra hiçbir araç yüklemek istemiyorsanız ısıları BlOS'tan da kontrol edebilirsiniz.
Bu değerleri görebilmek için PC Health Status (Award) veya H/WMonitör (AMI)
başlıklarını etkinleştirin. Donanım ısılarını Windows altında kontrol etmek
için de ücretsiz olarak dağıtılan SpeedFan gibi bir program kullanabilirsiniz.
Alternatif olarak tüm donanım bileşenleri hakkında ayrıntılı bilgi edinebileceğiniz
Everest (www.lavalys.com) gibi bir program da kullanabilirsiniz.
Bu araç, sabit diskin fiziksel hatalara karşı taranması gibi birçok farklı işleve
de sahip, ama tabii ki daha fazla yer kaplıyor. Bir ısı problemi ile karşılaşırsanız
ilk olarak fanın çalışıp çalışmadığını veya tozlanıp tozlanmadığını kontrol
edin, gerekirse değiştirin. SpeedFan ayrıca fanın dönme hızını da artırabilir.
Ancak dönme hızının artırılmasının daha iyi soğutmanın yanı sıra fan ömründe
kısalmaya da yol açacağını göz önünde bulundurmalısınız.
4. Hafızanın kontrol edilmesi
Windows, herhangi bir hata mesajı vermeden kilitleniyorsa
ve bu sorun sürücüler veya aşırı ısınan donanımlardan kaynaklanmıyorsa muhtemelen
sistem hafızasında bir arıza vardır. Microsoft'un yayınlandığı ücretsiz bir
araç yardımıyla sadece RAM belleği test etmekle kalmaz aynı zamanda arızalı
bileşeni de tespit edebilirsiniz. Windows Memory Diagnostic aracını http://oca.microsoft.com/en/
windiag.asp adresindeki web sayfasından indirin. Bu programı bir diskete kaydedin,
bilgisayarını bu disketi kullanarak başlatın. Bunun için BIOS ayarlarından disket
sürücünüzü First Boot Device yani ilk açılış cihazı olarak seçmelisiniz. Program,
bilgisayar açılırken otomatik olarak çalışacak ve sistem belleğini standart
ayarlar kullanarak test edecek. Testi [P] tuşuna basarak durdurun ve daha sonra
[M] tuşuna basın. Şimdi View errors by memory modüle seçeneğini işaretleyin
ve [P] tuşuna basarak teste devam edin. Hafıza testini [X] tuşuna basarak durdurun
ve arızalı hafızayı hemen değiştirin.
Standart ayarlar kullanılarak yapılan testler genellikle yeterli oluyor. Özel durumlara ise [T] tuşunu kullanarak ulaşabilirsiniz. Bunun sonucunda ekrana gelen menüden Run extended tests komutunu çalıştırın. Bu durumda hafıza, büyüklüğüne göre bütün gece sürebilecek kapsamlı bir incelemeden geçecek. Hafıza testi temel olarak, Microsoft ve önemli donanım üreticileri tarafından geliştirilmiş olan algoritma ve test örnekleri kombinasyonundan meydana geliyor. Bu kombinasyonlar ve işlemci tampon belleğinin güncel ayarları ile RAM'in farklı davranışları test edilir. Sadece standart test sırasında birkaç bin kombinasyon hesaplanırken, gelişmiş test sırasında bu sayı milyarlarca hata ihtimaline kadar çıkıyor. Eğer araç bir hata mesajı verirse, ilk olarak hafızanın yuvasına tam oturup oturmadığını kontrol edin. En kötü ihtimalle arızalı hafızayı değiştirmek zorunda kalabilirsiniz.
5. Zararlı programların temizlenmesi
Donanımların ve Windows'un sorunsuz çalışmasına rağmen
bilgisayarınız düzenli olarak çöküyor mu? Sabit diskinizde beklenmedik misafirleriniz
olabilir. Virüsler, casusluk araçları ve diğer zararlı programlar Windows'un
kararlığını etkileyebilir veya kilitlenmesine neden'olabilir. Microsoft'un web
sayfasından ücretsiz olarak indirebileceğiniz Microsoft Windows Kötü Amaçlı
Yazılımları Temizleme Aracı, etkili bir şekilde çalışıyor ve "WinNT/Ispro"
gibi iyi gizlenen Rootkit'leri de sorunsuz bir şekilde bulabiliyor. Dahası,
sisteminizi bu zararlılardan temizleyebiliyor da. Ne var ki, zararlı programların
sayısının her geçen gün artmasına rağmen bu aracın sadece her ayın ikinci Salı
günü güncellenmesi aslında büyük bir dezavantaj. Alternatif olarak, hızlı bir
şekilde güncellenen Kaspersky Personal Security Suite veya Norton Internet Security
gibi komple paketlerden istediğiniz bir tanesini kullanabilirsiniz. Bunlar sadece
virüsleri temizlemekle kalmayıp, korsan saldırılarına karşı da güvenlik sağlıyor.
Kapanış sorunlarının çözümü
Windows kapanışındanyaşanan sorunlar genellikle doğru bir şekilde sonlandırılmayan hizmetlerden kaynaklanmaktadır ancak herhangi bir sorun olmasa da Windows kapanması uzun süren alabilir bukonuda yazan ip uçları sayesinde kapanma sorununu çözebilirsiniz.
1. Sistemin hızlıca kapatılması
Birçok kişi tarafından bilinen "WaitTo-KillServiceTimeout" gibi Kayıt
Defteri değişiklikleriyle bile Windovvs'un kapanması için uzun bir süre gerekiyor.
Ancak ücretsiz bir araç yardımıyla işletim sistemin göz açıp kapayana değin
kapanmasını sağlayabilirsiniz.
Bunun için www.xp-smoker.com adresinde yayınlanan "Süper Fast Shutdown"
programını ücretsiz olarak indirin. Aracın kurulumu sonrasında masaüstüne iki
yeni simge ekleniyor. İşletim sistemini herhangi bir engelle karşılaşmadan sulandırmak
için "Süper Fast Shutdown" simgesine iki kere tıklamanız yeterli.
Program bu sırada Windows'un, programları kapatmak ve kaydetmek için kullandığı
tüm işlemleri devre dışı bırakıyor. Benzer şekilde "Süper Fast Reboot"
simgesine çift tıklandığı zaman da işletim sistemi hızlı bir şekilde yeniden
başlatılıyor. !
DİKKAT: Bu araç sistemi kapatırken çalışmakta olan uygulamaları kesinlikle gözetmiyor ve bu nedenle herhangi bir güvenlik sorgusu da ekrana getirmiyor.
2. Yeniden başlangıçın engellenmesi
BlOS'daki bir ayar, Windows kapandıktan sonra bilgisayarın otomatik olarak yeniden
başlatılmasına neden olabilir. Burada, bilgisayarınızın belirli bir olay sonucunda
yeniden başlatılmasını sağlayacak birçok seçenek mevcut. Örneğin, ağ kartına
(Wake on LAN) gönderilen bir sinyal veya bir telefon çağrısı (Wake up by Ring)
ve hatta bir Audio Codec (Wake on Codec) bile bilgisayarın yeniden başlatılmasına
neden olabilir. Ayrıca Windows'un kendisi de bilgisayarın bir ağ sinyali ile
açılmasını sağlayabilir.
BIOS, sahip olduğu çok sayıda seçenek nedeniyle hata kaynağı
olarak ilk sırada yer aldığından, buradaki Wake on LAN, Wake on Ring veya VVake
up by keyboard ayarlarının değerlerini Disabled olarak değiştirebilirsiniz.
Tabii ki bunu sadece kullanmak istemediğiniz açılış seçenekleri için devre dışı
bırakmalısınız. Ardından BIOS'u [F10] tuşunu veya Save & Exit Setup komutunu
kullanarak terk edin. özellikle Award BlOS'ları çok farklı başlangıç seçeneklerine
sahiptir.
Eğer sadece bir ağ kartına sahipseniz Windows altında ortaya çıkabilecek bir
hata kaynağını daha göz önünde bulundurmalısınız. Bunun için ilk olarak Aygıt
Yöneticisi'ni açın ve Ağ Bağdaştırıcıları başlığı altında bulunan kartın üzerine
sağ tuşla tıklayın. Kısayol menüsündeki özellikler komutunu çalıştırın ve ekrana
gelen penceredeki Güç Yönetimi sekmesinde bulunan Bu aygıt, bilgisayarı bekleme
konumundan çıkarsın seçeneğini etkinleştirin. Bu, bilgisayarınızın devamlı olarak
yeniden başlatılmasını engelleyecek.